Donald Trump ragihand ku Amerîkayê li gel Danîmarka û hikûmeta Greenlandê gihîştiye peymaneke mayînde û bêdem ku hemû desthilatên ewlehî û parastinê yên wê girava stratejîk dide Amerîkayê.

Serokê Amerîkayê Donald Trump li ser tora civakî ya Truth Socialê da zanîn ku ev peymaneke "bêdawî" ye û neyarên Amerîkayê bêyî erêkirina nivîskî ya Washingtonê nikarin baregehên leşkerî li wir ava bikin an jî dest bavêjin veberhênanên hestyar.

Trump her wiha got ku artêşa Amerîkayê yekser dest bi berfirehkirina hebûna xwe ya leşkerî ya li Greenlandê dike.

Serokwezîra Danîmarkayê Mette Frederiksen û Serokwezîrê Greenlandê Jens-Frederik Nielsen bi germî peyman pêşwazî kir.

Her du serokwezîran diyar kir ku ew dê li civîna salane ya Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî ya li New Yorkê vê peymanê îmze bikin lê ji bo bicihanîna wê divê parlamentoyên her du welatan peymanê pesend bikin.

Rê li ber Rûsya û Çînê tê girtin

Rayedarên Wezareta Karên Derve ya Amerîkayê jî eşkere kir ku ev peyman rê li ber Rûsya û Çînê digire ku li Greenlandê baregehên leşkerî ava bikin an jî leşkeran bişînin wir.

Her wiha hat destnîşankirin ku rêkarên pêwîst tên standin da ku rê li ber wan projeyên biyanî bê girtin ên ku dest biavêjin sektorên hestyar ên wekî maden û binesaziya giravê.

Girîngiya jeopolîtîk a giravê

Greenland di çarçoveya Danîmarkayê de giraveke xweser e û li Cemsera Bakur xwedî rezervên mezin ên madenên kêmpeyda û petrolê ye.

Ji ber helîna cemedan û vebûna rêyên nû yên deryayî, pêgeha herêmê xwedî girîngiyeke mezin a jeopolîtîk e.

Trump ji destpêka vegera xwe ya sala 2025an a ji bo Koşka Spî ve gefa bikaranîna hêza leşkerî û sepandina bacên gumrikê dixwar da ku dest deyne ser giravê.

Ev peyman rê ji bo serweriya leşkerî ya demdirêj a Amerîkayê vedike bêyî ku serweriya fermî ya Danîmarkayê hilweşîne.