Platformê Cîwananê Xoseran (PCS), Partîya Demokrat a Kurdîstanî-Vakur (PDK-Bakur), PÊLKURD, Partîya Sosyalîste ya Kurdîstanî (PSK), Partîya Welatparêzanê Kurdîstanî (PWK) û şexsîyetê xoserî; bi munasabetê serrgêra 101. ya Hereketê Mîllî ya 1925î ke bi rayberîya Şêx Seîdî dest pêkerdbî, 13ê Sibate roja Îne Amed de Meydanê Şêx Seîdî de be Alayên Kurdîstanî eşkerayîyêk da çapemenîye.

Destpêkê kombîyayîşê çapemenîye de, Hetkarê Serekê Pêroyî yê Partîya Welatparêzanê Kurdîstanî (PWK) Mehmet Can Azbayî, derheqê mana û muhîmîya nê yadkerdişî de qiseykerdişêko kilm kerd.

Dima ra, Vervatoxê Platformê Cîwananê Xoseran (PCS) Ferîd Azadî bi lehçeya Kurmancî û cigêrayox û nuştoxê Kurdî Seîd Verojî zî bi lehçeya Kirmanckî/Zazakî eşkerayîya hempare wende. Platformê Cîwananê Xoseran (PCS), Partîya Demokrat a Kurdîstanî-Vakur (PDK-Bakur), PÊLKURD, Partîya Sosyalîste ya Kurdîstanî (PSK), Partîya Welatparêzanê Kurdîstanî (PWK), HAK-PAR û şexsîyetanê xoseran reyde pîya, xeylê sîyasetmedar û rewşenbîrê Kurdî zî tewrê na çalakîye bîyî.

Na zî aşkereyîya hempar a.

QANDÊ ÇAPEMENÎ Û RAYA UMMÛMÎ RÊ

Kedkarê erciyaye yê çapemenî,

Mileta biqîmet a Kurdistanî!

Ewro 101 serre Hereketê Millî yê 13yê Sibata 1925î ser ra vêyarto. Ma seba vîrardişê rêberanê xo; Şêx Seîd Efendî, Xalid Begê Cibran, Seyyid Evdilqadir û Yusif Zîya Begî û sewbî şexsiyetê ke nameyê înan nêameyo vatiş enca de ameyê pêser. Ayê ke nameyê înan vajîya û ayê ke nêvajiyayî, ma pêrine bi hurmet, minet û rehmet anê xo vîrî.

Hereketê millî yê serra 1925î, nişkva ra û xo ver ra nêvejiya meydan. No hereket, tarîxen dewamê fikir û xebata siyasî ya hereketanê ke sereyê seserra 20ine de dest pê kerd û cira pey zî bi viraştena Cemîyeta Tealîya Kurdistanî û teşkîlatanê ey ra pey dewam kerdo yo. Îmzekerdişê Pakta Lozanî ra pey, talebê neteweyî û komelî yê Kurdan ameyê înkarkerdiş, seha sîyasetî înan ro ameye girewtene. Na game ra pey cemiyetê komelî yê Kurdan bîyê xef, şexsiyetê sîyasîyê, minewer û maqulê Kurdan verê xo dayo cigêrayîşêko newe.

Xoverodayîşê hereketê 1925î, şertanê winayînan de ameyo meydan. Goreyê pîlanê cemîyetî, hedîseyan verê wexto bellîkerde dest pê kerdo û no sebeb ra hazirî, kar û xebata ke lazima bêro kerdiş nêmcet menda. Labelê bi heme kemaneye xo zî, no hereket bîyo nîşanêk tarîxî yê îradeyê xo bi xo îdarekerdişê mileta Kurdan. Hereket, wextêko kilim de zaf cayanê coxrafya Şîmalê Kurdistanî de bî vela, labelê bi qewetêko xurt ê sîyasî û eskerî ame tepisnayîş. Cira pey hetê Mehkemeya Îstiqlal a Şerqî ra cezayê zaf giranî ameyê varnayîş; bi henzarana ameyê înfazkerdiş, dardekerdiş û bi deshenzarana zî sirgûn kerdî.

Tewr vernî de serokê Cemîyeta Îstiqlala Kurdistanî, Mîralayî Xalid Beg û hembazê eye 14ê Nîsana 1925 de hetê Mehkemeya Dîwanê Herb ê Bedlîsî ra ameyê înfazkerdiş. Cira pey zî Şêx Seîd Efendî û hemazê xo 29ê Hezîrana 1925 de ameyê dardekerdiş. Nê hedîseyan hafizeya sîyasî ya Kurdan de şopêka xorîne peyda kerda û eynî wext merheleyêka new daya destpêkerdiş.

Feqet pelanê tarîxî de zî aşkere dîyar beno ke dawa xoserî, azadî û hesiyetê miletan bi dardekerdiş nêqediyena. Peynîya hereketê millî yê 1925î çi beno wa bibo, hafiza millî ya Kurdan de, bîyo beyanê îradeyêk tarîxî yo xurt.

Navbeyn de yew esir vêrart labelê polîtîkayê înkar, asîmîlasyon û zordestî bi hawayê ciya ciya dewam kenê. Heta eyro çiyo ke ameyo kerdiş, wazenê ke mesela millî ya Kurdan sey yew meseleya xo bi xo îdarekerdişî nê, sey yew meseleya îdarî û kulturî bidê nîşankerdiş. Labelê sey her miletêk, heqê millî, komelî û însanî yê Kurdan zî esto ke zemînêk meşrû de û goreyê hiquqê navbeynê milletan heqê xo bipawê.

Ma eyro roj etiya de, seba romantîzekerdişê wextê verênan nêameyê pêser, seba ke hafiza tarîxî zindî bikê û mesûliyetiya xo ya qandê rojanê ma ra ver bîyarê xo vîrî, ameyê pêser.

Mana mîrasê tarîxî yo 1925î, teniya mesûliyetiya vîrardişî nîya, eynî xwet de mesûliyetiya peydakerdişê eqlê pîyabîyayen û yewbîyayene zî ma sero kerdo bar.

Bi na hişmendiye û armanca pêserkerdena dînamîkê siyasî yê ciya ciyayan; eyro roj hîna vêşî hewcedariya seba pêwakarkerdiş, îtifaqê neteweyî û Kurdistanî yê roşinvîran, nûştoxan, rêberê fikrî, kesayetê neteweyî, komelê dînî, teşkîlatê ciwanan û cinîyan emeyo meydan. Gerek ma zî bi na mesûliyetiye têvbigêrê. Ma terafê ke eyro tiya de pêser bîyê, seba ke platformêko millî û demokratîk bêro awankerdiş, lazimîya viraştena komxebatêk anê ziwan.

Bi minasebeta 101 serriya destpêkerdişê serewedarnayîşê 1925î; Şêx Seîd, Xalid Begê Cibrî, Seyyid Evdilqadir, Yûsûf Zîya Beg, Dr. Fuad û heme rêber û beşdar û şehîdê serewedernayîşê Kurdistanî bi hurmet anê xo vîrî.

Bi wesîleya nê rojî, ma dubare kenê û vanê; lazimo ke dewleta Tirkiya cayê gornê Şêx Seîdî, Xalid Begê Cibrî, Seyyid Evdilqadirî, Yûsûf Zîya Begî, Dr. Fuad û 47 hemazanê înanê bînan, Seyyid Riza û hembazanê ey û Mele Seîdê Nûrsî dîyar biko.

13.02.2026

Platforma Ciwanên Serbixwe (PCS)

Partîya Demokrat a Kurdistanê-Bakur (PDK-Bakur)

PÊLKURD

Partîya Sosyalîst a Kurdistanê (PSK)

Partîya Welatparêzên Kurdistanê (PWK)

Kesayetên Serbixwe