Kemal Tolan

Mijar: Ragihandina helwêsta min li ser çalakiyên hevbeş û beşdarbûna min di Bîranîna 12’emîn Salvegera Jenosîda Şengalê de, ya ku dê li „Mala Êzdiyan a Oldenburg“ê bê çêkirin.

Hêjayan,

Ez vê daxuyaniyê ji bo agahdarkirina civaka me ya hêja û raya giştî pêşkêş dikim. Wekî ku tê zanîn, ji ber nêzîkatiyên nerast, xemsarî û înkarkirina keda min a dîrokî (bi taybetî neanîna ser ziman a keda min di damezirandina „Komela Çandê dîne Êzdî - KÇDÊ“ di 31.10.1993 de û dûre bingeha avakirina Mala Êzdiyan a Oldenburgê), ez neçar mam ku xwe ji endametiya Mala Êzdiyan a Oldenburgê bikişînim û têkiliyên xwe qut bikim. Rexneyên min di vî warî de her dem li ser hîmê parastina keda pîroz bûn.

Lê belê, îro ji bo min mijara Birîna Şengalê û Yekîtiya Êzdiyan a ku dê di bin banê „Malê“ de bê çêkirin, ji hemû nakokiyên îdarî, kesane û navxweyî bilindtir e.

Di 3’ê Tebaxa 2026’an de, li bajarê Oldenburgê, 6 komelên Êzdiyan bi hev re çalakiyeke hevbeş ji bo bîranîna 12’emîn salvegera Jenosîda Şengalê ya 03.08.2014’an li dar dixin*2. Ev gava pêşxistina tifaqa êzdiyatiyê bixwe, cîbicîkirina wê banga pîroz e ya ku min bixwe di bangên xwe yên fermî de gotibû: „Ji bo ku bîr, dad û azadî cih bigirin, divê yekîtiya ‘rêberên Êzdiyan’ xurt bibe!*1“

Ev „Daxuyaniya Hevbeş a Komelan*2“ tam li gorî daxwaza min a ji bo pêşxistina tifaqê ye. Berî her tiştî, ji ber ku ev bîranîna şehîd û rûmeta gelê me yê Şengalê ye, ez erkê xwe yê exlakî û neteweyî dibînim ku dengê xwe bixim nav dengê gelê xwe.

Loma ez radigihînim ku: Ji bo rûmeta şehîdên Şengalê, ji bo wefaya li hemberî qurbaniyên fermanê û ji bo piştgiriya vê gava tifaqa di navbera komelan de; ez ê tevlî vê çalakiya bîranînê ya pîroz bibim.

Helwêsta min a rexneyî ya li ser parastina keda rabirdûyê li cihê xwe ye, lê wefaya min a ji bo civat û jenosîda gelê min, di ser her tiştî re ye. Dergehê tifaqa neteweyî û êşên Şengalê, cihê lihevhatina me hemûyan e.

Bi rêz û hurmet,

Kemal Tolan Nivîskar, Lêkolîner û Yek ji Damezrênerên KÇDÊ û Mala Êzdiyan a Oldenburgê

Çavkanî :

*1) Banga min a berê ya ji bo Tifaqê / Mein früherer Appell zur Einheit:

facebook.com

*2) Daxuyaniya Hevbeş a 6 Komelan / Gemeinsame Erklärung der 6 Vereine:

facebook.com

BADÎNÎ (EREBÎ - ALFABEYA ARAMÎ)

نرخاندنا نڤیسینێ: دەستێن تە ساخ بن مامۆستا کەمال، ئەڤ بەیاننامە گەلەک ب واتا، ب حورمەت و ژ لایێ زمانی ڤە ژی گەلەکا ب هێزە. تە کارییە هەستێن خۆ یێن کەسایەتی و بەرپرسایەتیا خۆ یا نەتەوەیی ب دەنگەکێ بلند بینی زمان. ل سەر داخوازا تە، من نڤیسینا تە نرخاند و چەند پێشنیارێن بچویک بۆ هێشتا ب هێزکرنا وێ ئامادە کرن. ب تایبەتی د وارێ ڕاستنڤیسینێ دا و بۆ کو پەیاما تە هێشتا زێدەتر کاربکەت.

نرخاندن و پێشنیار: ١. ناڤنیشان و مژار: ناڤنیشان گەلەک یا زەلالە. د مژارێ دا پەیڤا "fecesdarbûna" من وەکی "پشکداربوونا" ڕاست کر. ٢. گرێدان ب دیمەنی ڤە: وێنەیێ بیرانینا ئۆلدنبۆرگێ یێ ب فیندان "3 Tabaxa 2014 Şengal" هاتیە چێکرن، حورمەتا ڤێ داخویانیێ پشتڕاست دکەت. ٣. هەڤۆکا درۆشمی: من هەڤۆکا "ئەز دێ دەنگێ خۆ بێخمە ناڤ دەنگێ گەلێ خۆ" ئینا پێش.

ڤەرسیۆنا نوو یا بەیاننامەیێ: بەیاننامەیەکا ڤەکری بۆ ڕایا گشتی مژار: ڕاگەهاندنا هەلوەستێ من ل سەر چالاکییێن هەڤبەش و پشکداریا من د بیرانینا ١٢ـەمین سالڤەگەرا جینۆسایدا شەنگالê دا ل ئۆلدنبۆرگێ.

هێژایان، ئەز ڤێ داخویانیێ ژ بۆ ئاگەهدارکرنا جڤاکا مە پێشکێش دکەم. هەر چەندە ڕەخنەیێن من ل سەر پاراستنا کەدا دیرۆکی و دامەزراندنا Mala Êzdiyan هەبن، لێ ئەڤرۆ مژارا برینا شەنگالێ و ئێکەتیا ئێزدیان ژ هەمی تشتەکی بلندترە. د ٣ی تەباخا ٢٠٢٦ێ دا، ٥ کۆمەلێن ئێزدیان ب هەڤڕا چالاکییەکا تفاقا نەتەوەیی ئەنجام ددەن. ئەز ئەرکێ خۆ یێ ئەخلاقی دبینم کو دەنگێ خۆ بێخمە ناڤ دەنگێ گەلێ خۆ. ژبۆ حورمەتا شەهیدێن شەنگالێ و پشتگیریا تفاقا کۆمەلان، ئەز دێ پشکداری ڤێ بیرانینا پیرۆز بم.

کەمال تۆلان نڤیسکار و ڤەکۆلەر

OFFENE ERKLÄRUNG AN DIE ÖFFENTLICHKEIT Betreff: Bekanntgabe meiner Haltung zu den gemeinsamen Aktivitäten und meine Teilnahme an der Gedenkfeier zum 12. Jahrestag des Genozids in Schingal in Oldenburg.

Sehr geehrte Damen und Herren, ich lege diese Erklärung zur Information unserer Gemeinschaft vor. Trotz meiner Kritik am Schutz des historischen Erbes und der Gründung des Jesidischen Hauses stehen heute das Leid von Schingal und die jesidische Einheit über allem. Am 3. August 2026 organisieren sechs Esidische Vereine gemeinsam eine nationale Bündnisveranstaltung. Ich sehe es als meine moralische Pflicht an, meine Stimme mit der Stimme meines Volkes zu vereinen. Zu Ehren der Märtyrer von Schingal und zur Unterstützung des Bündnisses werde ich an dieser heiligen Gedenkfeier teilnehmen.

Kemal Tolan Schriftsteller und Forscher