PAK Şaxa Batmanî wesîleya 95. Serrgêra Destpêkê Serewedaritişê Tevgera Kurd (Şêx Seîd) a 1925î ra semînerêk da

PAK Şaxa Batmanî wesîleya 95. Serrgêra Destpêkê Serewedaritişê Tevgera Kurd (Şêx Seîd) a 1925î ra semînerêk da

13.02.2020 de saet 13.00 de Şaxa Batmanî ya PAKî bi minasebetê Serewedaritişê Tevgera Kurd -1925 ke bi serekîya Şêx Seîdî de dest pêkerdbî semînerêk da.

A+A-

 

Merkezê Xeberan - 13.02.2020 de saet 13.00 de Şaxa Batmanî ya PAKî bi minasebetê Serewedaritişê Tevgera Kurd -1925 ke bi serekîya Şêx Seîdî de dest pêkerdbî semînerêk da.

Xeylî rayverr, endam û dostê PAKî amê semîner.

Serekê PAKî yê Batmanî Aziz Ozdemir şi mêmanan ver û seba şehîdanê Kurdistanî bi taybetî seba Şêx Seîd, Xalid Begê Cibrî ,Yusuf Zîya Beg û hevalanê înan rêz ame girewtiş û marşê netewî(Ey Reqîb) ame wendş. Serekê Şaxa Batmanî yê PAKî Aziz Ozdemîrî qiseykerdişêk kerd û va :

Hereketa Netewî a Kurd a bi serekîya Şêx Seîd efendî di roja 13.02.1925î de dest pêkerdbî. Hadrekarê Hareketa Netewî a Kurd a 1925î Teşkîlatê Azadî (Komîteya Îstîklalê) bî,  serekê ci Xalid Begê Cibrî bi.

Teşkîlatê Azadî xo hadre kerdêne ke, Newroza 1925î, roja 21ê Adara 1925î  de, Bakurê Kurdistanî de serewedaritişêk destpê biko. Dewleta Tirkîya na Bakûrê Kurdistanî de hadrekarî û xebata  sîyasî, eskerî ya seba serewedaritişêkê hîra yê Teşkîlatê Azadî ra xeberdar bîy.

Dewleta Tirkîya, seba ke vernîya serewedaritişî bigîro, citmenga 1924î de ewilî Yusuf Ziya Beg o ke rayveranê Hereketa Azadî ra bi tepişt, dima ra zî 20ê çeleyê 1924î de zî Xalid Begê Cibrî ame tepiştiş. Dewleta Tirkîye her di rayverê Kurdan erşawîyay Hepisxaneyê Bedlîsî.

Dewleta Tirkîye seba ke hadrebîyayîşê serewedaritişî pûç biko, çine biko; kerdêne ke serewedaritiş  bê hadre û wextê xo ra ver bido dest pêkerdiş.

Roja 13ê Sibata 1925î de wexro ke Şêx Seîd  efendî yeno Pîran, eskerê Dewleta Tirkîya dormeleyê keyeyo ke Şêx Seîd û hevalê xo tede manenê gênê û provokasyonêk kenê. No zî beno sebep ke uca de şerêko pîl vejîyo û serewedaritişê Şêx Seîdî  bo no qayde, wexto ke amebi plankerdiş ra ver û bi bê hadreyî dest pêbiko.

Demêko kilm de xeylî bajar û herêmanê Bakurê Kurdistanî de serewedaritiş vila bi. Xeylî bajarê Kurdistanî kewtî destê Kurdan. Ê bajaran de îdareyê Kurdî amê ronayene. Û seba girewtişê bajarê Dîyarbekirî plane amey kerdene.

Hêzê Kurdan roja 21ê Adara 1925î de dormeleyê Dîyarbekirî ame girewtene. 5 Rojî şerêko giran mabenê Dewleta Tirkîya û hêzanê Kurdan de qewimîya. La çi heyf ke ê hêzê Kurdan ê ke kewtbî mîyanê bajarê Dîyarbekirî nêeşkay aver şorê û mecbûr mendê ke mîyanê bajarî ra vejîyê.

Newroza 1925î ra dima hêzê Kurdî xeylî cayan ra peyser ancîyay. Şêx Seîd zî seba ke bieşko hêzanê xo bîyaro pêser peysey ancîya.

Roja 14ê Nîsana 1925î de Milazim Qasim (Binbaşi Qasim) ke hemzamayê Şêx Seîdî bi,   Şêx Seîd û hevalê ey, Pirdê Abdurahman Paşayî yo ke Çemê Mûradî ser o ca gêno de tepişt û Şêx Seîd û hevalê ey teslîmê Dewleta Tirkîya kerdî.

Eynî roje de, gorê qerarê Dîwanê Herbî yê Bedlîsê  roja 14ê Nîsana 1925î de, Dewleta Tirkîye Bedlîs de Xalid Begê Cibrî û Yusuf Ziya Beg kiştî. Xalid Begê Cibrî bi guleyan ame kiştene; Yusuf Ziya Beg zî ame dardekerdiş.

Şêx Seîd û 46 hevalê ey, roja 14ê Nîsana 1925î de  amê tepiştiş û Mehkemeya Îstîklalî ya Şerqî ya Dewleta Tirkîya de bi şeklê bêhûqûqî  amê muhakemekerdiş. Mehkemeya Îstîklalî ya Şerqî derheqê Şêx Seîdî û 46 hevalanê ey de, roja 28ê Hezîrana 1925î de qerarê îdamkerdişî da. Şêx Seîd û 46 hevalê ey Amed de meydanê Berê Koyî (Dağ Kapı Meydanı) de, roja 29ê Hezîrana 1925î de, nîmeyê şewe de,  verê çimanê şaro ke hetê Dewleta Tirkîya ra ardîyabi meydan de,  Amed de ame îdamkerdiş.

Şêx Seîd efendî serekêko netewî, dînî û komelkî yê miletê Kurd û yê şarê Kurdistanî bi.

O adiro ke Şêx Seîd efendî, Xalid Begê Cibrî, Yûsûf Zîya Beg û hevalê înan seba azadî wekerd bi, dewamîyê adirê azadî yo ke se serrî vere înan amebi wekerdiş bi û o adir înan ra pey zî hewna nêbi.

Qalîkerdişê Ozdemîrî ra dima Melle Îmadeddin  Yetizî xoverdayîşê hereketa Kurd de vîr û vînayìşê xo pare kerd, semedê şehîdanê Kurdistanî dua wend û şîîra ke ey bi nameyê "Hereketa Azadî û qehremanê Kurdistanî” ser nuştbi wend.

Dima ra Dengbêj Salihê Qubînî kilama bi namê 'Mîrê mi' ke  Şêx Seîdî ser ameya viraştiş wend.

Program bi belgefilmê bi nameyê  "Dîroka Tevgera Azadî û Şêx Seîd” qedîya

13.02.2020

PAK Şaxa Batmanî

 

Ev nûçe 118 caran hatiye xwendin
Nûçeya berê û ya piştre

NÛÇEYE ŞÎROVE BIKE

BALKÊŞÎ: Şîroveyên ku têde; çêr, heqaret, hevokên biçûkxistinê û êrîşa li ser bawerî, gel û neteweyên din hebin, dê neyêne erêkirin.
JI kerema xwe re şîroveyên xwe jî bi gramera kurdî ya rast û tîpên kurdî binivîsin