EYÛB ALACABEG (02.04.1947 – 24.05.2026)

Me îro dostekî xwe bi bîr anî. Gelek Kurd ji bo yadkirina wî civiyabûn û wekî nîşana wefadariyê hinekan ji me li ser jiyana wî axaftin kirin. Wekî ku gelek caran di merasîmên bibîranînê de dibe, behsa çêyî, kesayetî û hevaltiya wî hat kirin. Keça wî jî bi hest û dilşewatiya xwe behsa bavekî qenc, dilovan û dilsozê doza Kurd kir. Li ser perdeyê resim û beşên ji jiyana wî hatin nîşandan; hin ji wan bi sîmayên Kurd ên naskirî re bûn. Di heman demê de, stranên Kurdî yên ku hestek ji gorbihuştî û bibîranînê di mirovan de hişyar dikirin, di salonê de deng dan.

Kêlîka bibîranînê nêzîkî saet û nîvekê dom kir. Di nav gotaran de behsa şêst salên kar û xebata wî ya siyasî jî hat kirin, lê ev beş bi gelemperî tenê di çend hevokan de derbas bû. Lê gava ku ez li wê merasîmê rûniştim, hiş û ramanên min hêdî hêdî ji kesayetiya Eyûb Alacabeg derketin û ber bi nifşa wî ve çûn.

Eyûb Alacabeg ne tenê kesek bû ku jiyanek jiya. Ew endamê nifşekî bû ku di şert û mercên gelek dijwar de mezin bû û bi hestek berpirsiyariyê ya kûr li hember miletê xwe tevgeriya. Ew nifş, bi hemû kêmasî û şaşiyên xwe re, nifşekî fedekar bû. Ew kesên ku risk girtin, ketin girtîgehan, îşkence dîtin, ji welatê xwe hatin derxistin, sirgûn û penaber bûn. Hinek ji wan çek hilgirtin û li ser çiyayan pêşmerge bûn. Ew kes bûn ku di demên ku navê Kurd û hebûna Kurdî bi xwe sûcek dihate hesibandin de, li ser hebûna xwe û ya miletê xwe israr kirin.

Di nav wan şêst salên ku li merasîmê behsa wan hat kirin de, ne tenê çîroka jiyaneke kesane heye; di heman demê de çîroka tevahiya serdemekê jî heye. Serdemek ku tê de hêvî û bêhêvîtî, serkeftin û şikestin, rabûn û paşveçûn li hev ketin. Eyûb Alacabeg ne tenê şahidê vê dîrokê bû; ew yek ji wan kesan bû ku xwest bi tevgera xwe reng bide wê dîrokê. Dibe ku bandora kesekî tenê li gorî mezinahiya bûyeran biçûk xuya bike, lê dîrok bi heman awayî ji berhevkirina gelek kesên wekî wî pêk tê.

Lê gava em îro li ser van şêst salan difikirin, pirsên din jî derdikevin pêşiya me. Ev hemû fedekarî, girtîgeh, sirgûn, penaberî û têkoşîn çi encam derxistin? Gelo em karîn armancên ku wan nifşan ji bo wan xebitîn bi temamî pêk bînin? An jî hin armanc hîn li benda nifşên nû ne?

Ji bo min, ya herî balkêş ev e ku gelek ji taybetmendiyên ku nifşa Eyûb Alacabeg temsîl dikir, îro kêmtir têne dîtin. Dîrok û şert û merc guherîne, lê ruhê fedekariyê, baweriyê û berpirsiyariya li hember civakê, ne bi heman hêzî di ber çavan de ye. Belkî her nifş şert û mercên xwe hene û nikare wekî nifşên berê be, lê dîsa jî pirs dimîne: Em ji mîrasa wan çi hildigirin û çawa wê ji bo pêşerojê diparêzin?

Dibe ku ya herî xemgîn ev e ku, tevî hemû qurbaniyên ku di van şêst salan de hatine dayîn, Kurdistana Bakur hîn jî bi awayekî ku gelek kes hêvî dikirin negihîştiye temsîliyeta siyasî û fikrî ya Kurdî ya bi hêz û serbixwe. Ev rastî ne tenê pirsên siyasî derdixe pêş, lê di heman demê de me dike ku li ser awayê ku em têkoşîn, rêxistin, bibîranîn û mîrasa van nifşan diguherînin jî bifikirin.

Belkî girîngtirîn tişt ku îro ji bîranîna Eyûb Alacabeg dimîne ne tenê bîranîna kesekî qenc e. Ew bîranîna nifşekî ye ku bi hemû lawazî û xurtîyên xwe re, jiyana xwe ji bo xewnek kolektîf derbas kir. Nifşek ku dibe ku gelek armancên xwe pêk neanîbe, lê heke îro hîn jî pirsên Kurd û Kurdistanê tên gotin, di wê de para wan kesan jî heye ku mîna Eyûb Alacabeg, di şert û mercên herî dijwar de li ser baweriyên xwe rawestiyan. Ji ber vê yekê, bîranîna wan ne tenê bîranîna kesan e; bîranîna parçeyekî ji dîroka me ya kolektîf e.

Stockholm, 14.06.2026
M. Alî Kut