Cigêrayox Nesîmî Aday îdîa keno ke qirkerdişê Dêrsimî de gazê kîmyewî amê xebitnayene.
Gorê tayn belgeyê ke hetê ronayoxê Komara Tirkîya Mustafa Kemal Ataturkî ra ameyê îmzakerdiş, Tirkîya Almanya ra 20 ton gazo kîmyewî, Amerîka ra zî teyarayê bombekerdişî erînayî. Cigêrayox Nesîmî Aday vano ke, pê ferman û îmzaya serekkomarê ê wextî Kemal Ataturkî, Almanya ra 20 ton kiloraktephon, Îperît û gazê bînî ê kîmyewî amê girewtene.
Gorê belgeyan, seba xebitnayîşê gazî, Amerîka ra zî teyarayî amê girewtene. Seba teyarayanê şerî 200 hezar dolar pere dîyayo dewleta Amerîka. Bi nê malzemeyan zî Dêrsîm de qetlîam amo kerdene û şaro Kurd amo qetlkerdene”Cigêrayox Nesîmî Aday îzah keno ke, dewleta Tirkîya Qirkerdişê Dêrsîmî înkar nêkerda û bi nê belgeyan êdî ispat bîyo ke Dêrsîm de bi gazanê kimyewîyan qetlîam amo kerdene.
Meseleya gazê kimyewî ser o Cemîyetê Cematanê Dersîmî, Merkezê Cigêrayîşê Dêrsimî, Komela Vera Qirkerdişê Dêrsimî pêro-pîya beyanatêko ortax da.Beyanat de vajîya ke, bi belgeyê ke newe vejîyê orte, newe ra aşkera bîyo ke mabênê serranê 1937-38-39î de bi plan û program, bi gazanê kîmyewî qetlîam bîyo.” Beyanatê sazîyanê Dêrsimî de Neteweyê Yewbîyayî (NY) Parlementoya Ewropa, Konseya Ewropa, Parlementoya Federal a Almanya, Sazîyê Amerîka ra ame waştene ke wa na mesela de eleqedar bibê.
Qaso ke vajîyeno Qirkerdişê Dêrsimî de nêzdîyê 13,000 kesî amê qetlkerdene û 11,000 kesî bî zorî amê surgunkerdene.