Enwer Yilmazî nuşt: Asîmîlasyon jenosîdêko Kulturî yo

Enwer Yilmazî nuşt: Asîmîlasyon jenosîdêko Kulturî yo

Asîmîlasyon pêroyê dinya de sey jenosîdê Kulturî yeno qabûlkerdiş. La Tirkîya de no jenosîd dewam keno û ziwanê û kulturê ma roje bi roje helîyeno.

A+A-

 

Enwer Yilmaz

 

Çend rojî verê cû mi derheqê asîmîlasyonî de nuşteyêk wend. Nuşte de vajîyêne ke ‘Asîmîlasyon jenosîdê fîzîkî nîyo, la netîceyê ey jenosîdê fîzîkî ra hîna giranêr o’ Raşta ci wîna yo. Hetê fîzîkî ra merdim hewêk mireno la hetê kulturî ra merdim seke her roj îşkence vîno, wîna mireno. Hêdî-hêdî û bi antişê dejî kulturêk yan zî şarêk yan zî merdimêk gan dano bi jenosîdê kulturî.

Seke ma zanê, dewleta Tirkîya nêzdîyê se serîyo ke şarê ma ser o politikaya asîmîlasyonî yan zî çînkerdişî ramnena. Hetêk ra welatê ma yê Kurdan înkar kena, hetêk ra şarê ma çîne kena û hetêk ra zî şarê ma rê zulum kena. Mesela hende akerde û zelal a. Şarê ma hetêk ra zî kerda mecburê xo. La seba ke ma Kurdbîyayîşê xo û pawitişê heqanê şarê xo ra xo peyser nêda çi ame ma sere çi nêame! Eke ti her muameleyê dewlete qebûl bikî û ti vengê xo mevejî xora problem çin yo la eke to behsê raştîyan û neheqîyanê dewlete kerd o wext dewlete bena sey cinawirêk.

Asîmîlekerdişê miletêk, çînekerdişê kultur û ziwanê miletêk o. Asîmîlasyon zaf cayanê dinaya de nêbîyo serkewte la Bakûrê Kurdistanî de bi qanûnan û tedbîranê asayîşî dewam keno û qismêko pîl resayo armancê xo. No zî jenosîdêkê kulturî yo hetêk ra.

Şarê ma hetê ziwanî û hetê nasnameyê xo ra tirkan ra cîya yo. Aye ra kenî ke ewilî Kurdkî çîne bikerê. Dewleta Tirkîya heme dewletanê serdestan ra wetêr, miletêkê bindestî rê xidar a. Se serrîyo ke bi heme îmkananê xo (Eskerî, îkdîsadî, perwerde û sîyasî) kena ke miletê ma, estbîyayîşê ma û kulturê ma çîne bikero. Asîmîlasyon tena hetê ziwanî ra ney hetê kulturî ra zî bê mabên dewam keno.

Asîmîlebîyayîşê Kurdan demê peynîya Osmanîyan de dest pêkeno. Herbê yewinî yê dinya ra dima welatê Kurdan ame parçekerdiş û Kurdî teslîmê çar dewletan bîyî. Wexto ke Tirkîya amey ronayîş kesê ke tirkî qisey kerdêne nifusê înan se ra 50î ra kêmî bi. Kemalîstan bi plana Şarq-Islahatî her hetê Kurdistanî de seferberîya helînayîşê Kurdan û înkarkerdişê Kurdan da dest pêkerd. Her wîlayetê Kurdan de mektebî û komelî ameyî ronayîş. Propagandaya înan naye bî; Kurdî çin ê, şima pêro tirk ê, Kurdkî qedexe ya. Eke to Kurdkî qisey bikerêne semedê ey qanûnêk zî amebi hadrekerdiş. Qanûnê qebehetî! Yanî seba ke ti ziwanê xo qisey kenî to cezaya pereyan dêne.

Nika zî halê ma zaf weş nîyo. Ma hema zî bi ziwanê xo nêeşkenê bi sistematîk perwerde bivînê. Qenalê ke Kurdkî weşan kenî û rojnameyî bi bahaneyan yenî qefilnayîş. Dewlete semedo ke sûcanê xo bitemerno qanalêk akerda la qenal de bi ziwanê Kurdkî sîyasetê Kurdan rê her roj heqeret beno.

Nê çîyê ke mi cor de vatî verê cû zaf amê vatiş ez zana. La mi lazimtî dî ke ez nê çîyan hem bîyarî vîrê xo hem zî bîyarî vîrê şima. Ma raştê muhameleyêko wîna bêwicdanî ameyî. Ma her yew gorê xo bedelê Kurdbîyayîşî dayo. La ma gere naye bizane ke, ewro belkî ma ziwanê xo zanê la qijê ma ziwanê xo nêzanê. Sûcê înan nîyo. Sûcê dewleta ke ma îdare kena yo. Beno ke heta se serrêk no ziwan qet nêro qiseykerdiş. Eke wina dewam biko… Semedo ke wa wîna dewam nêko gere ma wayîrê ziwanê xo, sîyaset zî semedê heqanê ma û pawitişê kulturê ma xebatêka xurte biko.

 

 

Ev nûçe 547 caran hatiye xwendin
Nûçeya berê û ya piştre

NÛÇEYE ŞÎROVE BIKE

BALKÊŞÎ: Şîroveyên ku têde; çêr, heqaret, hevokên biçûkxistinê û êrîşa li ser bawerî, gel û neteweyên din hebin, dê neyêne erêkirin.
JI kerema xwe re şîroveyên xwe jî bi gramera kurdî ya rast û tîpên kurdî binivîsin